ރާއްޖޭގައި މަރުވާ މީހުންގެ 84 އިންސައްތަ މީހުން މަރުވަނީ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގައި

ދުނިޔޭގެ ހިތުގެ ދުވަސް މިއަދު ފާހަގަކުރާއިރު، ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ރާއްޖޭގައި މަރުވާ މީހުންގެ 84 އިންސައްތަ މީހުން ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގައި މަރުވާކަން ހާމަވެއްޖެއެވެ.

ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގައި ފުރާނަ ގެއްލޭ މީހުންގެ ތެރެއިން 36 އިންސައްތަ މީހުން މަރުވަނީ ހިތުގެ ބަލީގެ ސަބަބުންނެވެ. ޞިއްޙީ ވުޒާރާގެ 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި އެ އަހަރު 18 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ނިޔާވީ ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކުގެ ބަލިތަކުގައެވެ. ޖުމްލަ މަރުގެ 50 އިންސައްތައަކީ އެ ބާވަތުގެ ބަލިތައް ކަމަށާއި، ހޮސްޕިޓަލުގައި އެނދުމަތިކޮށްގެން އެ އަހަރު އެންމެ ގިނައިން ފަރުވާ ދެވިފައިވަނީ ވެސް ހިތުގެ ބަލީގެ ފަރާތްތަކަށް ކަމަށް އެ ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.

ހިތުގެ ބައްޔަކީ ހަމައެކަނި ދޮށީ ޢުމުރުގެ މީހުންނަށް ޖެހޭ ބައްޔެއް ނޫންކަން 2020 ގެ ހިސާބުތަކުން ފެންނައެވެ. ހިތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އެނދުމަތިކުރެވުނު ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި 25 އަހަރާއި 34 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޒުވާނުން ވެސް ހިމެނެއެވެ. ރާއްޖޭގައި 2020 އިން 2021 އަށް ހިންގި ސްޓެޕްސް ސާވޭއިން ދައްކާ ގޮތުގައި އާބާދީގެ 23.9 އިންސައްތައީ ލޭ މައްޗަށްދާ މީހުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރުވާ ލިބެމުން ދިޔައީ އެންމެ 16.3 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ. ލޭ މައްޗަށް ދިޔުމަކީ އެއްވެސް ޢަލާމާތެއް ނުފެނި ހިތާއި ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކަށް ގެއްލުންދޭ ކަމެއް ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބެލިޔަސް ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މަންޒަރެއް ފެންނައެވެ. ސްޓެޕްސް ސާވޭ ދައްކާ ގޮތުން ދިވެހިންގެ 45.8 އިންސައްތައީ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ހެލިފެލިވެ ނޫޅޭ މީހުންނެވެ. ހަމައެއާއެކު 90 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެންމެ ފަހަރަކު ވެސް މޭވާ ނުވަތަ ތަރުކާރީ ނުކައެވެ. ދިވެހިންގެ 23.1 އިންސައްތަ ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރާ ކަމަށް ސާވޭއިން ދައްކާއިރު، ދުންފަތާ ދުރުވުމަކީ ހިތުގެ ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ފިޔަވަޅު ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން ލަފާ ދީފައިވެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ބެލިޔަސް ހިތުގެ ބައްޔަކީ އެންމެ ގިނަ ފުރާނަ ގެންދާ ބައްޔެވެ. ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ އަންދާޒާ ބުނާ ގޮތުން 2022 ވަނަ އަހަރު 19.8 މިލިއަން މީހުން ހިތުގެ ބަލީގައި މަރުވެފައިވެއެވެ. ވޯލްޑް ހާޓް ފެޑެރޭޝަނުން އެ ޢަދަދު 20.5 މިލިއަނަށްވުރެ މައްޗަށް ދާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވާއިރު، އެ ޖަމާޢަތުން މި އަހަރު ނެރުނު ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން 2023 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގައި 2.3 މިލިއަން ކުދިން އުފަންވީ ވެސް އުފެދުމުގައި ހިތުގެ މައްސަލަތައް ހުރެގެންނެވެ.

ޞިއްޙީ ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާ ދެނީ ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައި ތާޒާ މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ގިނަކޮށް، ލޮނާއި ހަކުރާއި ތެޔޮ މަދުކޮށް، ދުވާލަކު 30 މިނެޓު ކަސްރަތުކޮށް، ދުންފަތާ ދުރުވެ، ގަވާއިދުން ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރާއި ކޮލެސްޓްރޯލް ބެލުމަށެވެ. ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ޖިއޮގްރަފީ ގޮތުން ވަކިވެފައި އޮތުމުން ކުއްލި ފަރުވާ ލިބުމުގައި ގޮންޖެހުންތައް ހުންނާތީ، ބަލިވުމުގެ ކުރިން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ މުހިންމުކަން އިތުރަށް ބޮޑު ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.